Hangi İlaçlar Uyku Yapar? (Ve Bazen Gecenin Sonunda Uyandığınızda Kendinizi Yeniden Keşfettiğiniz O Anlar)
İzmir’de, 25 yaşında, gülmekten karnı ağrıyan, ama bir o kadar da her şeye fazla kafa yoran, yani sürekli “kafada kurduğum senaryoların 3. perdesi ne olmalı?” diyen bir gencim. Şimdi size anlatacağım konu da aslında çok tanıdık. Hani, uykusuz geçen bir gecenin sabahında gözlerinizin altındaki mor halkalarla yüzleştiğinizde, “Acaba hangi ilaçlar uyku yapar?” sorusunu sormadınız mı hiç kendinize?
Belki de siz de bir gün yorgun bir şekilde bir doktora gittiniz ve bu soruyu sordunuz: “Doktor, şu uykusuzluk için bana bir ilaç önerir misiniz?” O andan sonra kendinizi, herkesin normalde kolayca çözebileceği bir problemle baş başa kalmış buldunuz. Ama işin komik tarafı şu ki, uyku ilacı alırken tam olarak ne beklediğinizi asla bilemezsiniz. Bazı ilaçlar var ki, sizi sanki bir tüp çimento yemişsiniz gibi ağırlaştırıyor; bazıları ise ruhu okşayan, “Her şey çok güzel olacak” anları yaratıyor. Ama işte, bir de ‘uykuda kaybolduğunuz’ anlar var. Hani tam uyandığınızda, 3 saniyelik bir boşluk oluyor, “Neredeyim ben?” diye düşündürten, ama yine de içinde bir huzur bırakan ilaçlar…
Peki, hangi ilaçlar uyku yapar? Gelin, bu soruya hep birlikte kafa yoralım. Fakat, tabii ki ciddi olmadan ve biraz da mizah katmadan olmaz!
—
Uyku İlacı mı, Yoksa Uyku Savaşçısı mı?
Hani şu, doktorun tavsiyesiyle aldığınız o ilaçlar var ya, insanı hafiften hipnoz gibi etkileyen. İlk başlarda, “Ya bu ilaç nasıl uyutuyor beni, sanırım bir gün uyandığımda Mars’a yerleşmiş olacağım” diyorsunuz. Gerçekten de, bazı ilaçlar, sizi öyle bir dünya içine sokuyor ki, sabah uyandığınızda başınızda bir halat varmış gibi hissediyorsunuz. İşte bu yüzden, uyku ilacı almak sadece “uyumak” değil, aynı zamanda farklı bir evrene yolculuk etmek gibi bir şey.
Melatonin: Yıldızların Altında Uyuyorum, Ama Biraz İkinci Perdeyi Yavaş Geçiyorum
Melatonin, uyku düzenini sağlayan bir hormon olduğu için aslında doğal bir uyku ilacı gibi. Ancak, Melatonin alıp yatağa girdiğinizde, gözlerinizin kapanmaya başlaması, hemen uykuya dalmanız anlamına gelmiyor. O, bir tür yavaş başlangıç gibi. “Ben seni yavaşça uyutacağım ama önce bir Netflix’te gezintiye çıkalım” diyor. Birkaç dakika boyunca döne döne dönüp, derin uykuyu bir türlü bulamayabilirsiniz. Ama işte, sonra birden karanlık her şeyin içine yayılır ve uyumaya başlarsınız. Bu süreç tam bir “Zamanın gerisinde kalmış bir senaryo” gibi.
Bazen, Melatonin’i almak yerine gülerek bir arkadaşınıza, “Bugün çok yorgunum, ama ya melatonin almak yerine Kızılay’dan 3 kutu kola alıp uykusuz gecede gezintiye çıksam?” diyorsunuz. O geceyi unutun, ama bu espriyi yapan bir insan olarak uyumak size harika bir duygu verebilir.
—
Antihistaminikler: Ya Uyursun, Ya Çözüme Ulaşırsın
Hayatımda bir gün, polen alerjim yüzünden, doktor antihistaminik bir ilaç yazmıştı. Dedim ki, “Hadi bakalım, şu hapı alalım, geceyi görmeyelim.” Neyse ki, o geceyi görmedim. Çünkü antihistaminik ilaçlar, sadece alerjiyi kesmekle kalmıyor, aynı zamanda sizi adeta derin bir uykuya da gömüyor. Uykusuzluk değil, uykuya dalmamak için çaba harcayan bir insan olduğum için, antihistaminik etkisi beklediğimden çok daha fazlaydı. Gözlerimi kapatıp bir dakika sonra, sabahı gördüm. Ve o sabah, uyandım ama uyandıran tek şey, bir yerlerde bir yastık izi olmamış olmasıydı.
Bu arada, uykusuzluk problemi olan bir arkadaşım da, “Ya gerçekten bu ilaç bana uyku vermiyor, ama uyandığımda muazzam bir hafıza kaybı yaşıyorum” diyerek, kendini mükemmel bir şekilde tanımlamıştı. Tam olarak o his işte.
—
Kısa Diyalog:
Ben: “Biliyor musun, geçen gün uyku ilacı aldım, ama sabah bir bakıyorum, başımda sanki bir tren geçiyor gibi… ne oldu, kim beni uyandırdı?”
Arkadaş: “Ha ha, muhtemelen o ‘mükemmel uyku ilacı’ seni uyandırmadan önce birkaç ay boyunca seni kendi içinde kaybetmiştir.”
Ben: “Yani uyku ilacı da bir nevi kaybolmak gibi bir şey mi?”
Arkadaş: “Kesinlikle, sadece sabah geri geliyorsun ama kimse seni hala tam anlamış olmuyor.”
—
Anti-Depresanlar: Bir Adım Daha Derine, Ama Uyuyabilirim
Anti-depresanlar, depresyon tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlar. Ama uykuya dair önemli bir detay var: Bu ilaçlar bazen uyku yapmak yerine sizi içsel bir keşfe çıkarabilir. Zihninizdeki karışıklığı çözüp, bir nevi felsefi bir dünya turuna çıkarabilir, derin düşüncelere dalabilirsiniz. Sonra, bir bakıyorsunuz, 3 saat geçmiştir ama gözlerinizi kapadığınızda hala her şey net değil. Bir kaçak modunda, anlamaya çalışırken uyursunuz.
Bu ilaçlar bazen hem uyku getirirken, hem de sanki dünyayı bir kez daha gözden geçirmenizi sağlıyor. Sadece biraz daha sabırlı olun, uyku gelir, ama geldiğinde de bırakın yavaşça içine gitsin.
—
İç Ses:
İç Ses: “Düşün biraz, uyku ne kadar kolay bir şeydi aslında. Neden şimdi bu kadar karmaşık hale geldi? Ne zaman her şeyin içinde kaybolmaya başladık? O eski, basit zamanlar…”
Ben: “Dur, dur. Şu ilaçlar yüzünden ben iyice akıl oyunları yapmaya başladım!”
—
İlaçlar ve Yavaş Uykular
Sonuç olarak, hangi ilaçların uyku yaptığını anlatmak, başlı başına bir espri konusu. Çünkü her biri sizi başka bir yolculuğa çıkarıyor. Kimi zaman, bir ilaç sizi hemen derin bir uykuya gömer, kimi zaman ise sabaha kadar kafanızda dönen düşüncelerle uykusuz bir gece geçirmenizi sağlar. Ama unutmayın, her ilacın farklı bir etkisi vardır ve bunların hepsi, kişisel deneyimlerinizle şekillenir. Hangi ilaç uyku yapar sorusunun cevabı aslında her birey için farklıdır.
En nihayetinde, uyku ilacı almadan önce bir kez daha düşünün; belki de geceyi bir süre daha geçirebilirsiniz. Ancak eğer gerçekten gözleriniz kapanmak üzereyse, o zaman… Ne diyelim, uyku ilacı size gelmiş demektir.
—
Yani, hangi ilaç uyku yapar diye merak edenlere söyleyebileceğim en iyi şey şu: Her zaman kendi vücudunuzu dinleyin, ama bir de yanında biraz mizah taşıyın, çünkü bazen en iyi uyku, en beklenmedik anda gelenidir.