Bu yazıda Manhattanagency olarak Avukatlar kimlerle ofis açabilir konusunu baştan sona inceleyip düzenli biçimde sunuyoruz.
Avukatlar Kimlerle Ofis Açabilir? Avukatlık Ortaklığı ve Ortak Büro Kurma Şartları
Bir avukatın mesleğe başladığında karşılaştığı en önemli kararlardan biri, kendi hukuk bürosunu tek başına mı kuracağı yoksa başka meslektaşlarıyla mı çalışacağıdır. Üstelik bu karar yalnızca ekonomik bir tercih değildir. Mesleki bağımsızlık, güven ilişkisi, meslek etiği ve hukuki sorumluluk gibi pek çok konuyu da beraberinde getirir. Peki avukatlar kimlerle ofis açabilir? Bir avukat, avukat olmayan bir kişiyle ortak hukuk bürosu kurabilir mi?
Türkiye’de bu soruların yanıtı temel olarak 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen meslek kurallarında bulunmaktadır.
Türkiye’de avukatlar, mevzuatın öngördüğü koşullara uymak kaydıyla başka avukatlarla birlikte hukuk bürosu açabilir. Birden fazla avukatın aynı büroda çalışması, giderleri paylaşması veya avukatlık ortaklığı kurması mümkündür.
Ancak burada iki farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekir:
– Ortak büro: Avukatların aynı fiziksel çalışma alanını kullanması ve bazı ofis giderlerini paylaşmasıdır.
– Avukatlık ortaklığı: Avukatların kanunda ve ilgili yönetmelikte belirtilen şartlarla mesleki faaliyetlerini ortak bir hukuki yapı altında yürütmesidir.
Bu iki modelin hukuki niteliği ve sorumlulukları birbirinden farklıdır.
Bir avukat, başka bir avukatla birlikte büro açabilir. Bu yöntem özellikle mesleğe yeni başlayanların kira, personel, muhasebe ve teknik altyapı giderlerini paylaşabilmesi açısından avantaj sağlayabilir.
Ortak büro kurarken dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
– Mesleki bağımsızlığın korunması.
– Müvekkil bilgilerinin gizliliğinin sağlanması.
– Ücret ve gider paylaşımının açıkça belirlenmesi.
– Her avukatın kendi hukuki sorumluluğunu bilmesi.
– Çıkar çatışması doğurabilecek dosyalarda gerekli önlemlerin alınması.
Peki aynı büroda çalışan avukatların bütün müvekkilleri ve dosyaları ortak mıdır? Hayır. Aynı fiziksel ortamı paylaşmak, bütün hukuki ilişkilerin kendiliğinden ortak hâle gelmesi anlamına gelmez.
Avukatlar, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 44. maddesi çerçevesinde avukatlık ortaklığı oluşturabilir.
Avukatlık ortaklığı, sıradan bir ticari şirket gibi değerlendirilmez. Kendine özgü hukuki niteliği ve mesleki kuralları bulunan bir organizasyondur.
Bu modelde:
– Ortaklar avukat olmalıdır.
– İlgili baroya kayıt ve mevzuattaki kuruluş koşulları sağlanmalıdır.
– Ortaklığın kuruluş işlemleri ilgili düzenlemelere uygun yürütülmelidir.
– Mesleki faaliyetler avukatlık mevzuatına göre gerçekleştirilmelidir.
Özellikle farklı hukuk alanlarında uzmanlaşmış avukatların bir araya gelmesi, ortaklığın hizmet kapasitesini artırabilir.
Bu konu en fazla merak edilen meselelerden biridir. Bir avukatın mali müşavir, emlakçı, danışman veya başka bir meslek mensubuyla ortak hukuk bürosu kurması, avukatlık ortaklığı bakımından mümkün değildir.
Çünkü avukatlık ortaklığı, avukatlık mesleğinin kendine özgü kurallarına bağlıdır. Avukat olmayan kişilerin bu ortaklığın mesleki ortağı hâline gelmesi, mesleğin bağımsızlığı ve etik ilkeleriyle bağdaşmaz.
Bir avukat ile mali müşavirin tek bir avukatlık ortaklığı kurması mümkün değildir. İki mesleğin farklı hukuki düzenlemelere tabi olması da bu ayrımın önemli nedenlerindendir.
Bununla birlikte aynı binada veya uygun koşullar altında aynı iş merkezinde farklı meslek mensuplarının faaliyet göstermesi, doğrudan mesleki ortaklık anlamına gelmez.
Burada özellikle şu ayrım önemlidir:
– Aynı binada bağımsız iş yeri kullanmak başka bir durumdur.
– Mesleki faaliyetleri ortaklık hâlinde yürütmek başka bir durumdur.
– Müvekkil bilgilerini ve hukuki sorumlulukları paylaşmak ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur.
Fiziksel mekânın paylaşılması ile mesleki ortaklık aynı şey değildir. Ancak avukatın bağımsızlığına, sır saklama yükümlülüğüne ve meslek kurallarına zarar verebilecek düzenlemeler sorun oluşturabilir.
Bu nedenle ortak çalışma alanı oluşturulmadan önce ilgili barodan hukuki ve mesleki değerlendirme alınması önemlidir.
Avukatların birlikte çalışma modeli, hukuk mesleğinin tarihsel dönüşümüyle yakından ilişkilidir.
Osmanlı döneminde avukatlık mesleğinin kurumsallaşması, modern hukuk sisteminin gelişmesiyle hız kazanmıştır. Cumhuriyet döneminde ise mesleğin örgütlenmesi ve bağımsızlığının güvence altına alınması yönünde önemli adımlar atılmıştır.
Bu gelişimde üç önemli dönüm noktası öne çıkar:
– 1924 Muhamat Kanunu: Cumhuriyet döneminde avukatlık mesleğinin düzenlenmesi açısından önemli bir başlangıçtır.
– 1938 tarihli 3499 sayılı Avukatlık Kanunu: Mesleğin kurumsal yapısının gelişmesine katkı sağlamıştır.
– 1969 tarihli 1136 sayılı Avukatlık Kanunu: Günümüzdeki avukatlık hukukunun temel düzenlemesini oluşturmuştur.
Zaman içerisinde hukuk hizmetlerinin çeşitlenmesi, uzmanlaşma ihtiyacının artması ve büro giderlerinin yükselmesi, avukatların birlikte çalışma modellerine yönelmesini hızlandırmıştır.
Birden fazla avukatın aynı büroda çalışması, yalnızca ekonomik açıdan değil, mesleki gelişim bakımından da farklı sonuçlar doğurabilir.
– Kira ve personel giderlerinin paylaşılması.
– Farklı hukuk alanlarında uzmanlaşma imkânı.
– Dosyalar üzerinde meslektaş görüşü alınabilmesi.
– İş yükünün daha verimli yönetilmesi.
– Müvekkillere daha geniş kapsamlı hukuki destek sunulabilmesi.
– Yönetim ve karar alma konusunda anlaşmazlıklar yaşanması.
– Gelir ve gider paylaşımında sorun çıkması.
– Mesleki sorumlulukların karıştırılması.
– Müvekkil bilgilerinin korunmasında ek tedbir ihtiyacı.
– Ortaklığın sona ermesi durumunda dosya ve işlerin düzenlenmesi gerekliliği.
Burada asıl mesele, kaç avukatın bir araya geldiği değil, mesleki bağımsızlığın nasıl korunduğudur.
Bir hukuk bürosu kurmak isteyen avukatların öncelikle aşağıdaki düzenlemeleri incelemesi gerekir:
Mevzuat Düzenlediği konu
1136 sayılı Avukatlık Kanunu Avukatlık mesleği ve avukatlık ortaklığı
TBB Meslek Kuralları Mesleki etik ve bağımsızlık
Avukatlık Ortaklığı Yönetmeliği Ortaklığın kuruluşu ve işleyişi
Güvenilir birincil kaynaklar:
– Mevzuat Bilgi Sistemi
– TBB Resmî İnternet Sitesi
– TBB Mevzuat
Bu kaynaklar, ortaklık kurmadan önce güncel mevzuatın kontrol edilmesi açısından önemlidir.
Avukatlar, başka avukatlarla birlikte ortak büro kullanabilir veya mevzuattaki şartları yerine getirerek avukatlık ortaklığı kurabilir. Ancak avukatlık ortaklığının mesleki ortakları avukat olmayan kişilerden oluşturulamaz.
Bu ayrımın temelinde avukatlık mesleğinin bağımsızlığı, sır saklama yükümlülüğü ve hukuki sorumluluk ilkeleri bulunur.
Hukuk bürosu kurmak isteyenlerin yalnızca ekonomik avantajları değil, ortaklığın hukuki sonuçlarını ve mesleki etik yükümlülüklerini de değerlendirmesi gerekir.
Sizce avukatların farklı uzmanlık alanlarından meslektaşlarıyla ortak büro kurması hukuk hizmetlerinin kalitesini artırır mı? Yoksa bağımsız çalışmak daha mı avantajlıdır? Bu sorunun yanıtı, hem mesleki deneyime hem de ortaklığın nasıl yönetildiğine bağlıdır.