Sevgili okurlar, “Bir terazim olacak mı acaba?” diye düşünerek merakla vitrinlere bakan birinin hikâyesiyle başlayalım. Şöyle düşünün: Küçük Esnaf Ahmet Bey, uzun yıllar sebze‑meyve tezgâhı açtıktan sonra “hassas terazi” almayı düşünüyor. İnternette birkaç model bakmış, fiyatlarına bakarken bir yandan da “Acaba satışı yasak mı?” diye düşünüyor. Bu sorudan hareketle bugün: “Hassas Terazi satışı yasak mı?” sorusunu veriler, hukuki analizler ve gerçek hayat hikâyeleriyle birlikte derinlemesine ele alacağız.
Hassas Terazinin Ne Olduğu ve Kullanım Alanları
“Hassas terazi” terimi genellikle 0,01 gram gibi küçük ölçümlere duyarlı, laboratuvar, eczane, kuyumcu gibi alanlarda kullanılan terazi modellerini ifade ediyor. Örneğin ticarette kullanılan terazilerden daha düşük kapasiteyle çalışıyor, ölçüm hassasiyeti yüksek. ([ATA TARTI ELEKTRONİK TARTI SİSTEMLERİ][1])
Gerçek bir örnek: Bursa’da kimya sektörüyle uğraşan Ayşe hanım, üretiminde girdi olarak kullanılan hammaddelerin miligram bazında tartılması gerekince hassas terazi almıştı; bu tamamen yasal ve meşru bir kullanım.
Dolayısıyla baştan belirtelim: cihazın satışı her koşulda otomatik olarak yasak değil. Ancak kullanım amacı ve şahsın hâliyle birlikte bazı hukuki riskler doğabiliyor.
Hukuki Durum ve “Yasak mı?” Sorusu
Türk hukukunda “hassas terazi ülkesel olarak satılamaz” gibi net bir tüm‑yasak düzenlemesi bulunmuyor. Yani cihaz tamamen yasak değil. Hukuki değerlendirmeler şöyle:
- Bir hukukçunun görüşüne göre, “hassas terazi tek başına suç unsuru değildir”. ([Av. Burakhan Çalışkan][2])
- Ancak, bu cihazla birlikte ya da bu cihaz aracılığıyla suç işleniyorsa, özellikle TCK 188 maddesi’de düzenlenen uyuşturucu madde ticareti kapsamında delil olarak kullanılabiliyor. ([Ferhat Bulut][3])
- Örneğin; evde hassas terazi bulunması ve yanında paketlenmiş uyuşturucu madde ele geçirilmesi durumu değerlendirilirken, sadece terazinin olması tek başına uyuşturucu ticareti suçunu doğurmuyor. ([Nevizade Hukuk Bürosu – Sinop Avukat][4])
- Ticarette kullanılan terazilere ilişkin bir diğer boyut: ticari kullanımlarda cihazın “tip onaylı”, “M damgalı”, kalibrasyonu yapılmış olması gerek; aksi halde ticari işlemlerde kullanımı hukuki sorun çıkarabilir. ([ATA TARTI ELEKTRONİK TARTI SİSTEMLERİ][1])
Bu verilerden hareketle şunu söyleyebiliriz: hassas terazinin satışı otomatik olarak yasak değil; fakat satış ve kullanım sürecinde dikkat edilmesi gereken yasal yükümlülükler, etik sorumluluklar var.
Gerçek Dünyadan Hikâyeler ve Uygulama Eksikleri
Örneğin, iki kardeşten biri laboratuvar ekipmanı işi yapıyor ve hassas terazi satışı da yapmayı düşündü. Ancak bir gün duydular ki polis bir ev baskınında birkaç hassas teraziyle birlikte uyuşturucu madde bulgusu çıkardı. Bu olay üzerine kardeşlerden biri “Biz satıyoruz ama acaba bizim cihazlar da suç unsuru mu olur?” diye düşündü. Bu durumda hukuki danışmanlık aldıktan sonra cihazın satışını yaparken alıcı beyanı, hangi amaçla kullanılacağı, cihazın sertifikaları gibi belgeleri saklama kararı aldı.
Bir başka örnek: pazarda tezgâh kuran bir esnafın kontrol edilecek terazisi var; belediye denetiminde terazisi ölçüm hatası yapınca ceza yedi. Bu da cihazın sadece bulundurulmasının değil, doğru ve yasal şekilde kullanılması gerektiğini gösteriyor. ([Haber Dairesi][5])
Bu hikâyeler bize gösteriyor ki cihazın satışı mümkün; ancak “kimin için”, “hangi koşullarla”, “hangi amaçla” olduğuna dikkat etmek gerekiyor.
Geleceğe Bakış: Dijitalleşme, Denetim ve Etik Sorumluluklar
Dijitalleşme süreciyle birlikte hassas teraziler artık IoT özellikli, kalibrasyon raporu bulut sistemlerinde saklanan cihazlar haline geliyor. Bu, denetimi güçlendirebilir ama aynı zamanda satıcılar için belge yönetimi yükünü artırabilir.
Ayrıca, yurtdışından gelen kayıt dışı cihazların ölçüm doğruluğu düşük olabilir ve ticarette haksız rekabete neden olabilir. Bu da regülasyon ihtiyacını artırıyor.
Etik sorumluluk açısından bakarsak: cihazı satan firma veya kişi, alıcının amacına dair bir değerlendirme yapmalı; “laboratuvar için” dediği cihazın uyuşturucu ticaretinde kullanılma riskini düşünmek etik ticaret açısından önem taşıyor.
Sonuç olarak gelecekte:
Denetleyici kurumlar ilgili cihazların satışında ve kullanımında daha fazla belge talep edebilir.
Satıcı‑alıcı ilişkilerinde “amaca uygun kullanım beyanı” yaygınlaşabilir.
Cihazların kalibrasyon geçmişi, tip onayı gibi teknik kriterler hem satıcı hem kullanıcı açısından daha görünür hale gelecek.
Sonuç: Satış Yasak mı, Ne Yapmalı?
Özetle: Hassas terazi satışı yasak değil. Ancak bu satışı yaparken şu kriterlere dikkat etmek önem taşıyor:
Cihazın “ticari ölçüm için” mi yoksa “kişisel / laboratuvar” amaçlı mı olduğu;
Cihazın tip onayı, ölçüm doğruluğu, kalibrasyon kayıtları;
Alıcının gerçekten meşru bir kullanım amacına sahip olup olmadığına dair makul güvence;
Satış sonrası cihazın kullanımına dair kullanıcıya bilgilendirme yapılması.
Aynı zamanda “terazinin bulunduğu ortam” ve “kim tarafından kullanıldığı” gibi hususlar da yasal soruşturmaların objektif kriterleri olabiliyor. Örneğin sadece terazinin evde bulunması suç oluşturmaz ama yanında şüpheli paketlenmiş madde varsa durum değişebilir. ([Ferhat Bulut][3])
Esemeden, dürüstlükle, satıcının ve alıcının hak‑hukuk ve etik sınırlar içinde hareket etmesi bu meseleyi güvenli hale getirir.
Okuyucuya Sorular
Siz ya da tanıdığınız biri hassas terazi satın almayı düşündü mü? O süreçte hangi belgeleri sordunuz veya sorulması gerektiğini düşündünüz mü?
Cihazın meşruiyeti ve kullanımı konusunda satıcı‑alıcı ilişkisinde etik sorumluluklar sizce ne kadar önemli?
Gelecekte bu cihazların satışı, kullanım izni ve denetiminde sizce hangi değişiklikler olabilir? Yorumlarınızı paylaşın, birlikte düşünelim.
Bu sohbeti birlikte derinleştirelim: düşüncelerinizi, deneyimlerinizi eksik‑burak bırakmadan paylaşın, çünkü konu sadece cihaz satışı değil — güven, şeffaflık, etik ticaret üzerine bir sohbet.
[1]: https://www.atatarti.com/blog/ticarette-terazi-kullanimi-ve-yasal-zorunluluklar/?utm_source=chatgpt.com “Ticarette Terazi Kullanımı ve Yasal Zorunluluklar – Ata Tartı”
[2]: https://www.burakhancaliskan.av.tr/evde-hassas-terazi-bulundurmanin-cezasi/?utm_source=chatgpt.com “Evde Hassas Terazi Bulundurmanın Cezası – Av. Burakhan Çalışkan”
[3]: https://www.ferhatbulut.av.tr/makaleler/uyusturucu-ticareti-suclarinda-hassas-terazi-nin-yeri?utm_source=chatgpt.com “Uyuşturucu Ticareti Suçlarında Hassas Terazi’nin Yeri — Av. Ferhat Bulut”
[4]: https://www.nevizadehukuk.com/blog/hassas-terazi-ile-ilgili-karar/?utm_source=chatgpt.com “Hassas Terazi İle İlgili Karar – Nevizade Hukuk”
[5]: https://haberdairesi.com/turkiye/pazarlarda-hassas-terazi-donemi-artik-bagirarak-satis-yapmak-da-yasak-138959h?utm_source=chatgpt.com “Pazarlarda hassas terazi dönemi! Artık bağırarak satış yapmak da yasak”